İslam İbadetlerinde Niyetin Önemi
Amellerin niyetlere göre değerlendirileceğini bildiren ünlü hadis ekseninde, niyetin ibadeti nasıl sıradan bir işten ayırdığının incelenmesi.
Niyetin Temel Anlamı
Meşhur bir hadis-i şerifte “Ameller niyetlere göredir. Herkes sadece niyet ettiği şeyin karşılığını alır.” (Buhârî) denilerek, niyetin amelin çekirdeği olduğu vurgulanmıştır. Niyet, kalbin bir şeye karar vermesi, ne maksatla yapıldığının bilincinde olmasıdır.
Alışkanlık mı İbadet mi?
İki insan düşünün; biri gün boyunca hiçbir şey yemiyor, diğeri de yemiyor. Ancak biri sadece rejim/zayıflamak için aç kalırken, diğeri “Allah rızası için” diyerek niyet edip Oruç tutuyor. Dışarıdan bakıldığında eylem tamamen aynı olsa da manevi boyutları, niyet sebebiyle tamamen farklıdır. Birisi sadece sağlığını düzeltirken, diğeri büyük sevaba girer ve dini görevini ifa eder.
- Niyet gizlidir. Gösteriş (riya) tehlikesine karşı niyeti sadece kalp ile teyit etmek kafidir, dille söylemek ise bir kolaylaştırma yöntemidir.
- Günlük ve mubah işler (Çalışmak, eğitim, uyumak) bile "rızkımı helal yoldan kazanmak için" gibi bir iyi niyetle ibadet sevabına dönüşebilir.
İslam alimlerine göre niyet, altın dokunuşa benzer; temas ettiği en sıradan meşru durumu bile uhrevi bir kazanç alanına çevirecek kudrete sahiptir.