Sebe' Suresi
• 54 Ayet • Medenî • Elmalılı Hamdi Yazır Meali
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
Rahman ve Rahim olan Allahın adıyla
Hamd, o Allah'ındır ki goklerde ne var, yerde ne varsa hep O'nundur. Ahirette de hamd O'nundur. O hukum ve himet sahibidir, herseyden haberdardır
Yere ne giriyor ve ondan ne cıkıyor, gokten ne iniyor ve ona ne cıkıyorsa (Allah) hepsini bilir. O cok merhamet edicidir. Cok bagıslayıcıdır
Inkar edenler: "Bize o kıyamet saati gelmez." dediler. De ki: "Hayır, oyle degil, gaybı bilen Rabbim hakkı icin kıyamet size mutlaka gelecektir. O'nun ilminden goklerde ve yerde zerre kadar bir sey kacmaz. Bundan daha kucuk ve daha buyuk ne varsa, hepsi muhakkak acık bir kitaptadır
Cunku Allah iman edip iyi ameller isleyenlere mukafat verecektir. Iste onlar icin bir magfiret ve comertce verilmis bol rızık vardır
Ayetlerimizi hukumsuz bırakmak icin yarısanlara gelince, onlar icin de pek kotu ve elem verici bir azab vardır
Kendilerine ilim verilmis olanlar goruyorlar ki, Rabbinden sana indirilen Kur'an, hakkın kendisidir. O, gucune nihayet olmayan, her hamde layık bulunan Allah'ın yolunu gosteriyor
Boyle iken inkar edenler soyle dediler: "Siz oldukten sonra, didik didik parcalandıgınız vakit, yeniden bir yaratılıs icinde bulunacaksınız diye, size birtakım haberler veren kisiyi gosterelim mi
O, bir yalanı Allah'a iftira mı etti, yoksa kendisinde bir delilik mi var?" Hayır, dogrusu ahirete inanmayanlar, derin bir sapıklıkla azab icindedirler
Ya gokten ve yerden onlerindekine ve arkalarındakine bir bakmazlar mı? Dilesek kendilerini yere geciriveririz. Yahut gokten uzerlerine parcalar dusuruveririz. Suphesiz bunda Allah'a yonelen (hakka gonul veren) her kul icin bir ibret vardır
Andolsun ki, biz Davud'a tarafımızdan bir fazilet verdik. "Ey daglar! Onunla beraber tesbih edin." dedik ve bunu kuslara da (emrettik) ve ona demiri yumusattık
Bol bol zırhlar yap ve bicimlemede olcuyu gozet dedik. Siz de iyi isler yapın, cunku ben her yapacagınızı gozetiyorum
Suleyman'ın emrine de ruzgarı verdik. Sabah gidisi bir aylık, aksam donusu bir aylık yol idi. Erimis bakır menbaını da ona sel gibi akıttık. Hem Rabbi'nin izniyle elinin altında cinlerden de calısan vardı. Onlardan da kim emrimizden dısarı cıkarsa ona ates azabından tattırırdık
Onlar, ona mihrablar, timsaller (heykeller) ve havuzlar gibi canaklar ve sabit kazanlardan her ne isterse yaparlardı. Calısın ey Davud hanedanı, sukur icin calısın. Ama kullarım icinde sukreden azdır
Ne zaman ki Suleyman'a olumu hukmettik, cinlere onun olumunu sezdiren olmadı. Yalnız bir guve bocegi yere dayandıgı asasını yiyordu. Bu sebeple Suleyman yere yıkılınca ortaya cıktı ki, cinler eger gaybı bilir olsalar o zilletli azab icinde bekleyip durmazlardı
Andolsun ki Sebe' kavmi icin oturdukları yerde bir ibret vardı: Sag ve soldan iki bahce! (onlara): "Rabbinizin rızkından yiyin de O'na sukredin, ne guzel bir belde ve cok bagıslayıcı bir Rab!" (denildi)
Fakat onlar (sukurden yuz cevirdiler) bakmadılar. Biz de uzerlerine Arim selini salıverdik ve o guzelim iki bahcelerini buruk yemisli, ılgınlık ve icinde biraz da sidir agacı bulunan iki harap bahceye cevirdik
Bunu onlara nankorluklerinin cezası yaptık ve biz hep boyle cok nankor olanları cezalandırırız
Biz onlarla o bereket verdigimiz memleketler arasında, sırt sırta sehirler meydana getirmistik. Ve onlar da muntazam gidis gelis duzenledik. (Onlara): Buralarda gecelerce ve gunduzlerce emniyet icinde gezip yuruyun (dedik)
Buna karsı onlar: "Ey Rabbimiz! Seferlerimizin arasını uzaklastır" dediler ve nefislerine zulmettiler. Biz de onları efsanelere cevirdik ve tamamen didik didik dagıttık. Suphesiz ki bunda cok sukredecek her sabırlı icin elbette ibretler vardır
Yine yemin ederim ki, Iblis onlar hakkındaki zannını hakikaten dogru buldu da iclerinde muminlerden ibaret bir gruptan baskası ona uydular
Halbuki Iblis'in onlar uzerinde hicbir saltanat kudreti yoktu. Fakat biz ahirete imanı olanı belli edecek, ondan suphe icinde bulunandan ayırt edecektik. Oyle ya Rabb'in her seyi gozetleyendir
De ki: "Allah'ı bırakıp da tanrı saydıgınız putlarınıza istediginiz kadar yalvarın. Onların ne goklerde, ne yerde zerre kadar gucleri yetmez. Onların, bunlarda bir ortaklıgı da yok. Allah'ın da onlardan bir yardımcısı yoktur
Allah'ın huzurunda sefaat da fayda vermez. Ancak izin verdigi kimseninki mustesna. Nihayet kalblerinden dehset giderildigi zaman "Rabbiniz ne buyurdu?" derler. (Sefaat sahipleri de): "Hakkı soyledi" derler. O, her seyden yuksek ve buyuktur
De ki: "Size goklerden ve yerden rızık veren kimdir?" Yine de ki: "Allah'tır, herhalde ya biz, ya da siz mutlak bir hidayet uzerindeyiz veya acık bir sapıklık icindeyiz
De ki: "Siz bizim yaptıgımız gunahlardan sorumlu tutulmazsınız. Biz de sizin yaptıklarınızdan sorumlu olmayız
De ki: "Rabbimiz hepimizi bir araya toplayacak, sonra da hak hukmu ile aramızı ayıracaktır. Asıl hukum veren ve her seyi bilen O'dur
De ki: "O'na ortak diye takıstırdıklarınızı bana gosterin bakayım! Hayır, oyle sey yoktur, dogrusu guclu ve hikmet sahibi olan ancak Allah'tır
Biz seni ancak butun insanlara bir mujdeci ve bir uyarıcı olarak gonderdik. Fakat insanların cogu bilmezler
Ve: "Eger gercekciyseniz bu vaad ne zaman olacak?" diyorlar
De ki: "Size vaad edilen oyle bir gundur ki, ondan ne bir an geri kalabilirsiniz, ne de ileri gecebilirsiniz
Kafirler: "Biz ne bu Kur'an'a inanırız, ne de ondan oncekilere." dediler. Fakat o zalimler yakalanıp Rablerinin huzuruna durduruldukları zaman, birbirlerine soz atarken bir gorsen! Bir taraftan zayıf dusurulenler, o buyukluk taslayanlara: "Siz olmasaydınız biz mutlaka mumin olurduk" derler
Diger taraftan buyukluk taslayanlar, zayıf dusurulenlere: "Size hidayet geldikten sonra, sizi ondan biz mi cevirdik? Hayır, siz kendiniz sucluydunuz." derler
O zayıf dusurulenler de o buyukluk taslayanlara: "Hayır, (isiniz) gece, gunduz hilekarlıktı. Cunku siz bize Allah'ı inkar etmemizi ve O'na es kosmamızı emrediyordunuz." derler. Bunlar azabı gordukleri zaman iclerinden pismanlık getirmektedirler. Biz de o kafirlerin boyunlarına demir halkalar gecirmisizdir. Onlar sadece yaptıklarının cezasını cekiyorlardır
Biz herhangi bir memlekete tehlikeyi haber veren bir uyarıcı gonderdikse, mutlaka oranın refah ile sımartılmıs olanları: "Biz sizin gonderildiginiz seyleri tanımayız." dediler
Ve yine dediler ki: "Biz malca da daha coguz, evlatca da, bize azab edilmez
De ki: "Rabbim rızkı diledigine genisletir, diledigine sıkar. Fakat insanların cogu bilmezler
Halbuki sizi huzurumuza yaklastıracak olan, mallarınız ve evlatlarınız degildir. Ancak iman edip de salih amel isleyenlere gelince, iste onların amellerine karsı kendilerine kat kat mukafat vardır. Onlar cennet kosklerinde emniyet icindedirler
Ayetlerimizi hukumsuz bırakmak icin yarısanlara gelince, iste onlar Hakk'ın huzuruna azab icinde getirileceklerdir
De ki: "Gercekten Rabbim kullarından diledigi kimseye rızkı hem genisletir, hem daraltır. Her neyi hayra harcarsanız O, onun yerine baskasını verir. Hem O, rızık verenlerin en hayırlısıdır
O gun Allah, onları hep birlikte mahsere toplayacak, sonra meleklere: "Sunlar size mi tapıyorlardı?" diyecektir
Onlar da: "Seni tenzih ederiz. Bizim onlara karsı sıgınacak velimiz sensin. Hayır, onlar cinlere tapıyorlardı. Cogu onlara inanmıslardı." diyecekler
Iste o gun birbirinize ne bir menfaate, ne de bir zarara sahip olabilirsiniz. Ve biz o zulmedenlere: "Tadın bakalım o yalan deyip durdugunuz atesin azabını!" deriz
Karsılarında acık deliller halinde ayetlerimiz okundugu zaman o zalimler: "Bu, baska degil, sırf sizi atalarınızın taptıgı tanrılardan men etmek isteyen bir adam." dediler. Ve: "Bu (Kur'an), baska bir sey degil, sırf uydurulmus bir iftira" dediler. O kafirler, hak kendilerine geldigi zaman: "Bu apacık bir sihirden baska bir sey degil." dediler
Halbuki biz onlara oyle ders alacakları kitaplar gondermedik. Kendilerine senden once bir uyarıcı da gondermedik
Onlardan oncekiler de yalanlamıslardı. Hem bunlar, onlara verdiklerimizin onda birine eremediler. Peygamberlerimi yalanladılar, ama beni inkar edisin sonu nasıl oldu
De ki: "Size sadece bir tek nasihat edecegim. Soyle ki: Allah icin ikiser, ucer ve teker teker kalkarsınız, sonra da iyi dusunursunuz." Arkadasınızda (peygamberde) delilikten eser yoktur. O, yalnız siddetli bir azabın onunde, sizi sakındıracak bir peygaberdir
De ki: "Ben sizden herhangi bir ucret istemem, O sizin icindir. Benim ecrim ancak Allah'a aittir. O, her seye sahittir
De ki: "Gercekten Rabbim, hakkı yerli yerine koyar. O, gaybları hakkıyla bilendir
De ki: "Hak geldi, batılın onu de kalmaz, sonu da
De ki: "Eger ben yanılırsam, yalnız kendi adıma yanılırım. Ve eger hidayeti bulmussam, bilinmeli ki Rabbimin bana vahiy vermesiyledir. Cunku O, yakındır, isitir, isittirir
Onları telasa dustukleri zaman gorsen: Artık kacamak yoktur. Yakın yerden yakalanmıslardır
Ve: "O'na iman ettik" demektedirler. Fakat onlar icin (ahiret gibi) uzak bir yerden (imana) el sunmak (ulasabilmek) nerede
Halbuki daha once (dunyada) O'nu inkar etmislerdi. Uzak yerden gayba tas atıyorlardı
Artık kendileriyle arzularının arasına set cekilmistir. Tıpkı bundan once benzerlerine yapıldıgı gibi. Cunku hepsi iskilli bir suphe icinde bulunuyorlardı